„Mieszkanie jest podstawowym prawem człowieka”
Wywiad z Jürgenem Kastnerem, Dyrektorem zarządzającym Gewog Wohnungsbau- und Wohnungsfürsorgegesellschaft der Stadt Bayreuth mbH
Z neutralnością klimatyczną wysoko na agendzie UE i coraz mniejszą dostępnością przystępnych cenowo mieszkań, miejskie przedsiębiorstwa mieszkaniowe znajdują się w skomplikowanym krajobrazie kształtowanym przez mandaty polityczne, ograniczenia ekonomiczne i odpowiedzialność środowiskową. Dla Gewog, publicznego dostawcy mieszkań w Bayreuth, Niemcy, ten akt równowagi jest częścią codziennej działalności. Firma, będąca teraz w swoim 75. roku, posuwa się naprzód z kompleksowymi strategiami remontowymi, zrównoważoną nową konstrukcją i jasnym, pragmatycznym głosem w szerszej debacie politycznej na temat energii, mieszkalnictwa i sprawiedliwości społecznej.
European Business: Panie Kastner, jak Gewog rozwinęła się na przestrzeni dekad - i jaką rolę odgrywa dziś?
Jürgen Kastner: Gewog została założona w kwietniu 1949 roku, podczas powojennej odbudowy Niemiec. Wówczas kluczową kwestią było mieszkalnictwo - tak jak dzisiaj. Jako miejskie przedsiębiorstwo mieszkaniowe, naszym prawnym mandatem jest zapewnienie odpowiednich i przystępnych cenowo mieszkań dla szerokiej populacji Bayreuth. Historycznie skupialiśmy się na utrzymaniu i modernizacji naszego zasobu. Z moim mianowaniem na stanowisko Dyrektora Zarządzającego na początku 2024 roku, a od lipca jako jedynego Dyrektora Zarządzającego, udoskonaliliśmy nasze podejście: pozycjonowanie Gewog, aby sprostać ewoluującym wymaganiom polityki klimatycznej na poziomach lokalnym, krajowym i unijnym.
European Business: Jak obecnie wygląda państwa portfel nieruchomości?
Jürgen Kastner: Zarządzamy około 4000 jednostkami mieszkaniowymi - większość z nich pochodzi z lat 50. i 60. Te budynki nie były projektowane z myślą o neutralności klimatycznej. Aktualnie stajemy przed dużym wyzwaniem, jakim jest ich remont, aby spełniały obecne standardy. Średnie zużycie energii tych budynków wynosi od 250 do 300 kWh na m2 rocznie, ale cele UE zakładają wartości w okolicach 55. Oznacza to potrzebę dużych inwestycji - a finansowanie nie zawsze jest wystarczające.
European Business: Jakie jest Pana zdanie na temat obecnych dyrektyw klimatycznych UE?
Jürgen Kastner: Cele polityczne są ważne i słuszne. Jednak wybrane narzędzia są często zbyt sztywne. Na przykład, obecne ramy prawne prawie wyłącznie pchają nas w stronę elektryfikacji: pompy ciepła, systemy fotowoltaiczne, inteligentne sterowanie. To brzmi dobrze na papierze, ale w Niemczech mamy długie, pozbawione słońca zimy. Bez stabilnej, przystępnej cenowo energii elektrycznej, ryzykujemy 'drugim czynszem': koszty energii mogą wkrótce przekroczyć kwoty, jakie ludzie płacą za samo mieszkanie. Potrzebujemy większej różnorodności technologicznej i pragmatycznego myślenia w tworzeniu polityki - w przeciwnym razie ryzykujemy podważenie własnych celów.
European Business: Dlaczego nadal unika Pan korzystania z dotacji, gdzie to możliwe?
Jürgen Kastner: Ponieważ warunki związane z nimi są coraz bardziej restrykcyjne i często nie trafiają w sedno. Większość systemu dotacji opiera się na tak zwanych klasach efektywności energetycznej. Ale to, co naprawdę ma znaczenie, to emisja CO2 przez budynek - a nie etykieta na papierze. Mądrzejszy system finansowania nagradzałby rzeczywiste redukcje emisji. Na przykład: jeśli budynek emituje 20 ton CO2 rocznie, otrzymujesz 100 EUR za tonę. Jeśli zredukujesz to do 10 ton, otrzymasz 200 EUR. To tworzy zachęty, które działają - i dają firmom takim jak nasza więcej elastyczności w osiąganiu naszych celów.
European Business: W trudnym środowisku, na jakie wartości opierasz się najbardziej?
Jürgen Kastner: Przede wszystkim na przystępności cenowej i odpowiedzialności. Mieszkanie to nie luksus – to podstawowe prawo człowieka. Naszym zadaniem jest zapewnienie, by ludzie mogli nie tylko znaleźć dom, ale także na długo stać się jego częścią stać. Wymaga to długoterminowego myślenia, roztropności finansowej i mocnego kompasu etycznego. Zobowiązujemy się także do transparentności. Na przykład, używamy mediów społecznościowych i biuletynu dla najemców, by komunikować naszą pracę i pokazywać wartość, którą tworzymy – nie dla celów marketingowych, ale aby budować zaufanie i zaangażowanie.
European Business: Jak reagujesz na niedobór wykwalifikowanych pracowników?
Jürgen Kastner: Prowadzimy własny wewnętrzny dział rzemieślniczy z 15 wykwalifikowanymi pracownikami – elektrotechnikami, hydraulikami, stolarzami – co daje nam ogromną elastyczność. Gdy w środku zimy psuje się system grzewczy, nie chcemy czekać dwa tygodnie na zewnętrznego kontrahenta. W sumie zatrudniamy 54 osoby w administracji, usługach technicznych, utrzymaniu i księgowości. To zwinna, ale efektywna struktura.
European Business: Czego chciałbyś oczekiwać od polityków w przyszłości?
Jürgen Kastner: Stabilności i realizmu. Sam w 2025 roku narodowy bank rozwoju KfW zmienił warunki finansowania ponad 30 razy. To czyni długoterminowe planowanie niemal niemożliwym. Potrzebujemy polityk, które wynagradzają rzeczywiste wyniki – zwłaszcza w emisjach – i pozwalają deweloperom wybór sposobu realizacji tych celów. Przede wszystkim musimy pamiętać, że mieszkalnictwo jest filarem stabilności społecznej. Każdy powinien mieć dostęp do bezpiecznego, godnego i przystępnego cenowo domu. To nie przywilej – to publiczna odpowiedzialność.
European Business: Patrząc w przyszłość – co daje ci pewność pomimo wyzwań?
Jürgen Kastner: Nasze wieloletnie doświadczenie, wyraźna misja społeczna i świadomość, że mieszkalnictwo to coś więcej niż tylko rynek – to fundament stabilnego społeczeństwa. To daje nam siłę i kierunek, nawet w burzliwych czasach.