Od odpadu do zasobu – historia sukcesu w gospodarce obiegu zamkniętego
Wywiad z Dirkiem Kopplow, dyrektorem zarządzającym i Benjaminem Fiekenem, sprzedaż w GVÖ Gebinde-Verwertungsgesellschaft der Mineralölwirtschaft mbH
Gospodarka obiegu zamkniętego jest już czymś więcej niż ekologicznym ideałem – stała się kluczowym czynnikiem gospodarczym. Rosnące ceny surowców, surowsze przepisy środowiskowe i rosnąca świadomość zrównoważonego działania radykalnie zmieniają przemysł. Opakowania, które dawniej były traktowane jako odpad, są obecnie cennymi surowcami wtórnymi. Szczególnie w branżach z technicznie zaawansowanymi produktami, takimi jak przemysł naftowy, odpowiedzialne zarządzanie opakowaniami stało się kluczowym zadaniem. Firmą, która aktywnie współtworzy tę zmianę od trzech dekad, jest GVÖ Gebinde-Verwertungsgesellschaft der Mineralölwirtschaft mbH.
Kiedy na początku lat 90. wprowadzono rozporządzenie dotyczące opakowań, również przemysł naftowy stanął przed nowymi wyzwaniami. Rozwiązanie: w 1995 roku 33 firmy założyły GVÖ Gebinde-Verwertungsgesellschaft der Mineralölwirtschaft mbH, aby w sposób zgodny z prawem i oszczędzający zasoby pozbywać się opakowań z tej branży. „Przemysł naftowy wcześnie zrozumiał, że musi przejąć odpowiedzialność”, wyjaśnia Dirk Kopplow, od 2016 roku dyrektor zarządzający GVÖ. „Zanim odpowiedzialność producenta została prawnie ustanowiona, my już ją praktykowaliśmy”.
Pionierska praca dla zrównoważonej utylizacji
Dzisiaj GVÖ, z 39 wspólnikami, jest największym na świecie branżowym joint venture tego typu. Dla Benjamina Fiekensa, który pracuje w sprzedaży, urok pracy polega na jej sensowności: „Zajmujemy się problematycznymi materiałami, takimi jak pojemniki na olej lub płyny chłodzące – i dbamy o to, aby nie stawały się one obciążeniem dla środowiska. To ma prawdziwą wartość dodaną.” Głównym zadaniem GVÖ jest odbiór pustych pojemników – opakowań po smarach, płynach hamulcowych czy płynach chłodniczych – i ich reintegracja do obiegu materiałowego. Pojemniki plastikowe i metalowe są zbierane oddzielnie, mielone, myte i przetwarzane na nowy surowiec. „Mamy na terenie całego kraju ponad 35,000 punktów zbiórki, od stacji benzynowych po zakłady przemysłowe, i organizujemy około 24,000 odbiorów rocznie”, wyjaśnia Dirk Kopplow. „Przezroczyste worki na śmieci gwarantują, że zwracane są tylko opróżnione, nieuszkodzone opakowania.” Przetworzony materiał następnie znajduje różnorodne zastosowanie – na przykład w kratkach trawnikowych, rurach kanalizacyjnych czy pokryciach dachowych. „Dzięki temu nie tylko oszczędzamy pierwotne surowce, ale także CO2”, mówi Dirk Kopplow. Dla Benjamina Fiekens atrakcyjność pracy polega także na jej różnorodności: „Codziennie doświadczam nowych zakładów, ludzi i pomysłów – od małych warsztatów po duże przedsiębiorstwa. Wszędzie widać, jak funkcjonuje gospodarka obiegu zamkniętego.”
Innowacje z sensem i systemem
Z zaledwie sześcioma pracownikami i rocznym obrotem około 5,5 miliona EUR, GVÖ pracuje efektywnie, ale ściśle współpracuje ze specjalistowymi partnerami. Obecnie firma prowadzi wspólnie z przemysłem tworzyw sztucznych projekt, w ramach którego z uzyskanego granulatu powstaje regranulat – jednorodny plastik, który ma być ponownie używany w nowych pojemnikach na olej. „Naszą wizją jest stworzenie z starych pojemników nowych”, mówi Dirk Kopplow. „Wyzwaniem jest całkowite usunięcie zapachu oleju z materiału. Ale jesteśmy na dobrej drodze z naszymi partnerami.” Benjamin Fiekens dodaje: „To pokazuje, że gospodarka obiegu zamkniętego to nie teoria, ale praktyka. Gdy z odpadów powstaje ponownie cenny surowiec, mamy do czynienia z prawdziwym postępem.”
Społeczność jako model sukcesu
Kluczowym przepisem na sukces GVÖ jest struktura: jest to spółka branży naftowej - dla branży naftowej. „Nasi wspólnicy odpowiadają za organizację i finanse“, wyjaśnia Dirk Kopplow. „To buduje zaufanie i umożliwia zakup usług utylizacyjnych na wyjątkowo korzystnych warunkach.“ Około 150 partnerów licencyjnych - z sublicencjami około 250 firm - korzysta z systemu. „Pojedyncza firma nigdy nie osiągnęłaby takich samych ilości i tym samym cen“, mówi Dirk Kopplow. „Społeczność jest naszą największą siłą.“ System jest również ugruntowany na rynku. „Zdarza się, że przetargi wymagają uczestnictwa w systemie GVÖ“, relacjonuje Dirk Kopplow. Fiekens dodaje: „Nasi partnerzy wiedzą, że są częścią działającej społeczności, która traktuje odpowiedzialność poważnie. Dziś jest to ważniejsze niż kiedykolwiek.“
Przyszłość w świetle nowego rozporządzenia UE
Obecnie GVÖ skupia się na nowym europejskim rozporządzeniu dotyczącym opakowań (PPWR), które wejdzie w życie w 2025 roku. Przepisuje ono, że od 2030 roku opakowania z tworzyw sztucznych muszą zawierać co najmniej 30% materiału z recyklingu. „Dotyczy to nie tylko przemysłu naftowego, ale wszystkich, którzy wprowadzają opakowania do obrotu“, ostrzega Dirk Kopplow. „Firmy powinny przygotować się odpowiednio wcześnie.“ Benjamin Fiekens podkreśla: „Wielu nie docenia, jak głębokie są te nowe wymagania. Ci, którzy działają teraz, zyskują wyraźne przewagi konkurencyjne – i pokazują, że zrównoważony rozwój to nie tylko obowiązek, ale i postawa.“ Dla GVÖ PPWR jest jednocześnie potwierdzeniem i bodźcem. „Odpowiedzialność producentów praktykujemy od 30 lat“, mówi Kopplow. „Stawiamy na gospodarkę obiegu zamkniętego, która funkcjonuje – efektywnie, praktycznie i zorientowana na przyszłość.“ GVÖ Gebinde-Verwertungsgesellschaft der Mineralölwirtschaft mbH pokazuje, jak gospodarka i zrównoważony rozwój mogą się uzupełniać. To, co zaczęło się w 1995 roku jako inicjatywa branżowa, jest dziś modelem sukcesu w zakresie żywionej odpowiedzialności. Albo, jak mówi Dirk Kopplow: „Dbamy o to, by z odpadów znowu powstawała wartość – dla środowiska, firm i przyszłości.“ A Benjamin Fiekens dodaje: „To jest prawdziwa gospodarka obiegu zamkniętego – sensowna, praktyczna i zrównoważona.“