„Wzmocniliśmy się z każdego kryzysu!”
Wywiad z Igorem Zumrik, prezesem V-Elektra Slovakia, a.s.
Wraz z liberalizacją rynków energetycznych w Europie Środkowej, V-Elektra wypracowała sobie wyraźną niszę na początku lat 2000 jako pośrednik między producentami energii elektrycznej a konsumentami przemysłowymi w Czechach i na Słowacji. W obliczu trwającego kryzysu energetycznego, który ogarnął Europę od ponad czterech lat, wiedza firmy jest coraz bardziej pożądana. W swoim wywiadzie dla European Business, prezes Igor Zumrik omówił, jak V-Elektra nadal dostarcza wartość swoim klientom w wysoce niestabilnym środowisku rynkowym.
European Business: Panie Zumrik, V-Elektra działa na rynku energetycznym Europy Środkowej od ponad dwudziestu lat. Jak firma rozwinęła się do tego, czym jest dzisiaj?
Igor Zumrik: Weszliśmy na rynek jako spółka zależna Grupy Ostelektra w czasie, gdy rynki energetyczne w Europie Środkowej i Zachodniej otwierały się przez liberalizację. Rozpoczęliśmy działalność w 2003 roku jako hurtowy handlowiec energią i zaczęliśmy dostarczać energię uprawnionym klientom w 2005 roku – najpierw w Republice Czeskiej, a później na Słowacji. W tamtym czasie naszymi kontrahentami byli producenci elektryczności, inni handlowcy oraz operacje handlu transgranicznego. Z czasem pojawiły się nowe możliwości, szczególnie z producentami energii odnawialnej. Zacząłem ściśle współpracować z operatorami parków słonecznych, farm wiatrowych i elektrowni wodnych. Jednym z najważniejszych zmian strukturalnych była przemiana z handlu dwustronnego na handel oparty na giełdzie. Dzisiaj zdecydowana większość naszych pozycji jest realizowana za pośrednictwem europejskiej giełdy energii, co odzwierciedla znaczący wzrost płynności rynkowej na przestrzeni lat.
European Business: Co spowodowało tę zmianę?
Igor Zumrik: W miarę spadku płynności dwustronnej, kontrahenci zaczęli żądać wyższych gwarancji w celu zmniejszenia ryzyka. W przeciwieństwie do tego, handel poprzez europejską giełdę znacznie redukuje ryzyko kontrahenta, co z kolei zwiększa płynność i wolumeny handlowe. Członkostwo na giełdzie umożliwiło nam również handel różnicami kursowymi między krajami. Dziś, oprócz naszych głównych rynków na Słowacji i w Czechach, handlujemy produktami z Węgier, Niemiec, Francji i Włoch. W przeszłości wymagałoby to utrzymywania spółek zależnych w każdym z tych rynków.
European Business: W ostatnich latach Europa zmagała się z jednym kryzysem energetycznym za drugim. Jak te wydarzenia wpłynęły na V-Elektra?
Igor Zumrik: Od założenia naszej firmy w 2003 roku, przeszliśmy przez wiele kryzysów – od globalnego kryzysu finansowego wywołanego upadkiem Lehman Brothers, przez pandemię COVID-19, pełnoskalową wojnę na Ukrainie od 2022 roku, aż po ostatni konflikt w Iranie, który rozpoczął się na początku tego roku. Patrząc wstecz, każde z tych wydarzeń uczyniło nas silniejszymi, ale również bardziej ostrożnymi. Nawet teraz nie utrzymujemy otwartych pozycji, które mogłyby narazić nas na znaczące ryzyko spadkowe związane z aktualnymi napięciami geopolitycznymi na Bliskim Wschodzie. Mimo to, wzmożona zmienność nadal wpływa na naszą działalność, szczególnie przez nietypowe ruchy w różnicach kursowych krajów, gdyż różne rynki reagują różnie na rozwój wydarzeń geopolitycznych.
European Business: Jak V-Elektra zdołała minimalizować ryzyko?
Igor Zumrik: Mimo że wydarzenia takie jak niedawne rozwój sytuacji w Iranie są z natury nieprzewidywalne, zawsze podchodzimy do handlu z dużą ostrożnością. Unikamy tworzenia dużych otwartych pozycji, które mogłyby nas narazić na znaczące straty i rzadko angażujemy się w otwarte transakcje. Skupiamy się raczej na spreadach krajowych, gdzie ruchy cenowe są zazwyczaj mniej ekstremalne. Ryzyko zarządzamy również rygorystycznie po stronie klienta. Wymagamy wystarczających gwarancji i jesteśmy gotowi zrezygnować z biznesu, jeśli te gwarancje nie zostaną zapewnione. Ta dyscyplinowana metoda pozwoliła nam przetrwać ponad dwie dekady zmienności na rynku bez dużych problemów.
European Business: Jak obecnie rozwija się Wasza firma?
Igor Zumrik: Nasze członkostwo w giełdzie umożliwia nam efektywne zabezpieczanie różnic cenowych w imieniu naszych klientów. Konsumenci naturalnie starają się kupować energię po niskich cenach, a producenci chcą sprzedawać po wyższych stawkach. Łączymy tę przepaść, kupując od producentów, gdy ceny są wysokie i zabezpieczając te pozycje na giełdzie, a kiedy ceny są niższe, kupujemy z giełdy, aby zaopatrzyć naszych klientów. W ostatnich latach, gdy ceny energii gwałtownie wzrosły, znacznie rozszerzyliśmy nasze usługi doradcze. Wiele naszych klientów skupia się na swojej podstawowej działalności i nie ma zasobów, aby samodzielnie poruszać się po zawiłościach rynku energii. Dlatego dostarczamy im miesięczne przeglądy rynku i rekomendujemy optymalne strategie i timing zakupów. Na przykład w drugim kwartale 2026 roku wielu klientów zdecydowało się na kontrakty po stałej cenie, zamiast polegać na rynku spot. Jednocześnie odporność energetyczna staje się coraz bardziej krytycznym priorytetem zarówno dla poszczególnych uczestników rynku, jak i dla europejskiego systemu energetycznego jako całości. Mamy nadzieję, że decydenci przyjmą pragmatyczne podejście do ochrony tego fundamentalnego filaru europejskiego przemysłu.
European Business: Wielu Waszych klientów współpracuje z V-Elektra już ponad dekadę. Co leży u podstaw tych bliskich relacji?
Igor Zumrik: To trwanie odzwierciedla naszą filozofię. Widzimy siebie jako prawdziwych partnerów zarówno dla konsumentów energii, jak i dostawców, aktywnie sprzyjamy korzystnym relacjom w ramach europejskiego rynku. Jesteśmy głęboko zaangażowani w te zasady i dążymy do ich demonstracji każdego dnia. Zapewniamy uczciwe, przejrzyste doradztwo – nawet w strategicznych kwestiach takich jak niezależność energetyczna, w tym inwestycje w instalacje słoneczne, magazyny bateryjne czy pompy ciepła. Niektórzy klienci pytają nawet, czy takie inwestycje mogłyby zmniejszyć ich zależność od V-Elektra, co teoretycznie mogłoby szkodzić naszemu biznesowi. Nasza odpowiedź jest zawsze taka sama: priorytety biznesowe klienta są na pierwszym miejscu. Chcemy, aby podejmowali decyzje najlepsze dla siebie.